Trải qua 22 năm vận hành, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã không ngừng hoàn thiện về cấu trúc, phát triển mạnh mẽ. Nếu như năm 2000, hầu hết vốn của các doanh nghiệp được vay từ hệ thống ngân hàng, dư nợ tín dụng là khoảng 40% GDP, hoạt động huy động vốn trên TTCK hầu như chưa xuất hiện, thì đến nay, thị trường này đã trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế.
Quy mô huy động vốn qua TTCK giai đoạn 2016-2021 tăng trưởng bình quân 28,5%/năm. Riêng năm 2021, dù thị trường chịu nhiều ảnh hưởng bất lợi bởi làn sóng dịch COVID-19, song tổng mức huy động vốn trên TTCK vẫn tăng trưởng tích cực, đạt trên 1,12 triệu tỷ đồng, tương đương 38,7% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Tuy nhiên, diễn biến tích cực trên không duy trì được lâu khi sang năm 2022, một loạt các sai phạm bị phát giác đã làm lộ diện các lỗ hổng pháp lý và nhiều kiểu biến tướng của các kênh huy động vốn. Thị trường vốn đã có phản ứng ngay lập tức với làn sóng bán tháo đẩy chỉ số VN-Index giảm tới 34%, ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn cho các doanh nghiệp niêm yết. Kênh trái phiếu doanh nghiệp cũng chứng kiến động thái mua lại tăng 37,8% so với cùng kỳ và giảm 63,7% phát hành mới. Trong đó, chiếm đa số là các lô TPDN lãi suất cao dao động từ 8,7%-14% nhưng kỳ hạn ngắn để doanh nghiệp có thể giải quyết thanh khoản trong ngắn hạn. Có thể thấy, tắc nghẽn dòng vốn, áp lực đảo nợ và chất lượng tín dụng giảm sút là các vấn đề đang hiện diện trên thị trường.
Đến đây, sẽ là cần thiết khi đề cập đến Nghị quyết 86/NQ-CP của Chính phủ ban hành vào tháng 7/2022 về phát triển thị trường vốn theo hướng an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững. Một trong những giải pháp thực hiện mục tiêu này chính là phát triển thị trường chứng khoán với các nhiệm vụ trọng tâm như tăng cường hơn nữa công tác thanh tra, giám sát quá trình phát hành, mua bán trái phiếu doanh nghiệp đồng thời xử lý nghiêm, kịp thời tình trạng thao túng, làm giá cổ phiếu trên sàn.